Subah Sadiq Aur Fajr Ki Azan Mai Waqfa

સુબહ સાદિક અને ફ઼જ્રની અઝાનમાં વક્ફા

⭕ આજ કે મસાઇલ નંબર ૫૧૩૫ ⭕
સુબહ સાદિક ઔર ફ઼જ્ર કી અઝાન દેને મેં કમ સે કમ કિતના વક્ફા રખ્ખા જાએ?

🔵 જવાબ 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما
રમઝાનુલ મુબારક મેં સુબહ સાદિક કે તુલૂ હોને કા યકીન હો જાને કે બાદ ફ઼જ્ર કી અઝાન દે દેની ચાહિએ।
જદીદ ફલકી હિસાબાત કી રૌશની મેં જો જંતરીયાં તૈયાર કી ગઈ હૈં, જૈસે: જનાબ અબ્દુલ હફીઝ મુનિયાર સાહબ رحمۃ اللہ કી સૂરત ઔર અતરાફ કે લિએ તૈયાર કી હુઈ જંતરી, જિસ્કી તસ્દીક જામિઆ ઇસ્લામિયા તાલીમુદ્દીન ડાભેલ, દારુલ ઉલૂમ અશરફિયા રાંદેર, જામિઆ હુસૈનિયા રાંદેર, ફલાહ દારૈન તડકેશ્વર સે કી ગઈ હૈ, ઉસમેં સાફ લિખા હૈ કિ ફ઼જ્ર કી અઝાન સુબહ સાદિક કે ૫ મિનટ બાદ દી જાએ। યહ તક્વીમ અક્સર મસ્જિદોં મેં મૌજૂદ હૈ, દેખ લી જાએ।
ડિજિટલ તક્વીમ પૂરી દુનિયા કો સામને રખ્ખ કર તૈયાર કી જાતી હૈ। ઉસ્કા ટાઇમ મજ્કૂરા તક્વીમ સે બિલ્કુલ કરીબ હૈ, કહીં કહીં એક દો મિનટ કા ફર્ક હૈ। લિહાજા ઉસમેં દેખ કર ભી અગર અઝાન દી જાએ તો ભી ૩ મિનિટ કી એહતિયાત કી રાય હૈ।
અગર ઇસસે ઝયાદા તાખીર કી જાએ તો ઉસ્કી ભી ગુંજાઇશ હૈ, લેકિન ફૌરન યા એક દો મિનટ બાદ દેને મેં વક્ત સે પહલે અઝાન-એ-ફ઼જ્ર ઔર ઉસ્કી સુન્નત અદા હોને કા કવી ખતરા હૈ।
” الأصل في مشروعية الأذان الإعلام بدخول الوقت”۔
📗 (رد المحتار 1 / 383)
” تقديم الأذان على الوقت في غير الصبح لا يجوز اتفاقاً، وكذا في الصبح عند أبي حنيفة ومحمد رحمهما الله تعالى، وإن قدم يعاد في الوقت. هكذا في شرح مجمع البحر الرائق لابن الملك، وعليه الفتوى. هكذا في التتارخانية ناقلاً عن الحجة، وأجمعوا أن الإقامة قبل الوقت لا تجوز. كذا في المحيط”۔
📕(الفتاوى الهندية 1 / 53)
ફતવા નંબર: ૧૪૩૯૦૯૨૦૦૩૮૪
દારુલ ઇફ્તા: જામિઆ ઉલૂમ ઇસ્લામિયા અલ્લામા મુહમ્મદ યૂસુફ બનોરી ટાઉન સે માખૂઝ
ફકત વલ્લાહુ અ’લમ

✍🏻 મુફ્તી ઇમરાન ઇસ્માઇલ મેમન
🕌 ઉસ્તાદ દારુલ ઉલૂમ રામપુરા, સૂરત, ગુજરાત, ઇન્ડિયા।

✅ તસ્દીક કરને વાલે મુફ્તિયાન-એ-કિરામ:

૧.હઝરત મુફ્તી અબ્બાસ બિસ્મિલ્લાહ સાહબ દામત બરકાતુહુમ, સદર મુફ્તી જામિઆ ડાભેલ
૨.હઝરત મુફ્તી અબ્દુલ કય્યૂમ રાજકોટી, મુફ્તી જામિઆ ડાભેલ

૩.હઝરત મુફ્તી ઉબૈદુલ્લાહ મુનિયાર સાહબ દામત બરકાતુહુમ, મુફ્તી દારુલ ઇફ્તા વલ ઇર્શાદ શાહપુર સૂરત

૪.હઝરત મુફ્તી તાહિર બોક્સવાલા સાહબ દામત બરકાતુહુમ, મુફ્તી મદરસા સૂફી બાગ સૂરત.

૫.હઝરત મુફ્તી શાહિદ મુફ્તી આદિફ ઉસ્માની સાહબ દામત બરકાતુહુમ, મુફ્તી મદરસા ઇસ્લામિયા સૂફી બાગ સૂરત

सुबह सादिक और फ़ज्र की अज़ान में वक़्फ़ा

⭕ आज के मसाइल नंबर ५१३५ ⭕
सुबह सादिक और फ़ज्र की अज़ान देने में कम से कम कितना वक़्फ़ा रखा जाए?

🔵 जवाब 🔵

حامدا و مصلیا و مسلما
रमज़ानुल मुबारक में सुबह सादिक के तुलू होने का यक़ीन हो जाने के बाद फ़ज्र की अज़ान दे देनी चाहिए।
जदीद फ़लकी हिसाबात की रौशनी में जो जंतरीयाँ तैयार की गई हैं, जैसे: जनाब अब्दुल हफ़ीज़ मुनियार साहब رحمۃ اللہ की सूरत और अतराफ़ के लिए तैयार की हुई जंतरी, जिसकी तस्दीक़ जामिआ इस्लामिया तालीमुद्दीन डाभेल, दारुल उलूम अशरफ़िया रांदेर, जामिआ हुसैनिया रांदेर, फ़लाह दारैन तड़कीसूर से की गई है, उसमें साफ़ लिखा है कि फ़ज्र की अज़ान सुबह सादिक के ५ मिनट बाद दी जाए। यह तक़वीम अक्सर मस्जिदों में मौजूद है, देख ली जाए।
डिजिटल तक़वीम पूरी दुनिया को सामने रख कर तैयार की जाती है। उसका टाइम मज़कूरा तक़वीम से बिल्कुल क़रीब है, कहीं कहीं एक दो मिनट का फ़र्क़ है। लिहाज़ा उसमें देख कर भी अगर अज़ान दी जाए तो भी 3 मिनट की एहतियात की राय है।
अगर इससे ज़्यादा ताख़ीर की जाए तो उसकी भी गुंजाइश है, लेकिन फ़ौरन या एक दो मिनट बाद देने में वक़्त से पहले अज़ान-ए-फ़ज्र और उसकी सुन्नत अदा होने का क़वी ख़तरा है।
” الأصل في مشروعية الأذان الإعلام بدخول الوقت”۔
📗 (رد المحتار 1 / 383)
” تقديم الأذان على الوقت في غير الصبح لا يجوز اتفاقاً، وكذا في الصبح عند أبي حنيفة ومحمد رحمهما الله تعالى، وإن قدم يعاد في الوقت. هكذا في شرح مجمع البحر الرائق لابن الملك، وعليه الفتوى. هكذا في التتارخانية ناقلاً عن الحجة، وأجمعوا أن الإقامة قبل الوقت لا تجوز. كذا في المحيط”۔
📕(الفتاوى الهندية 1 / 53)
फ़तवा नंबर: 143909200384
दारुल इफ़्ता: जामिआ उलूम इस्लामिया अल्लामा मुहम्मद यूसुफ बनोरी टाउन से माख़ूज़
फ़क़त वल्लाहु अ’लम
✍🏻 मुफ़्ती इमरान इस्माईल मेमन
🕌 उस्ताद दारुल उलूम रामपुरा, सूरत, गुजरात, इंडिया।

✅ तस्दीक़ करने वाले मुफ़्तियान-ए-किराम:
१। हज़रत मुफ़्ती अब्बास बिस्मिल्लाह साहब दामत बरकातुहुम, सदर मुफ़्ती जामिआ डाभेल
२। हज़रत मुफ़्ती अब्दुल क़य्यूम राजकोटी, मुफ़्ती जामिआ डाभेल
३। हज़रत मुफ़्ती उबैदुल्लाह मुनियार साहब दामत बरकातुहुम, मुफ़्ती दारुल इफ़्ता वल इरशाद शाहपुर सूरत
४। हज़रत मुफ़्ती ताहिर बॉक्सवाला साहब दामत बरकातुहुम, मुफ़्ती मदरसा सूफ़ी बाग सूरत
५। हज़रत मुफ़्ती शाहिद मुफ़्ती आदिफ उस्मानी साहब दामत बरकातुहुम, मुफ़्ती मदरसा इस्लामिया सूफ़ी बाग सूरत

صبح صادق اور فجر کی اذان میں وقفہ

⭕ آج کے مسائل نمبر ۵۱۳۵ ⭕

صبح صادق اور فجر کی اذان دینے میں کم سے کم کتنا وقفہ رکھا جائے؟
🔵 جواب 🔵
حامدا و مصلیا و مسلما
رمضان المبارک میں صبح صادق کے طلوع ہونے کا یقین ہو جانے کے بعد فجر کی اذان دے دینی چاہیے۔
جدید فلکی حسابات کی روشنی میں جو جنتریاں تیار کی گئی ہیں، جیسے: جناب عبد الحفیظ منیار صاحب رحمۃ اللہ کی سورت اور اطراف کے لیے تیار کردہ جنتری، جس کی تصدیق جامعہ اسلامیہ تعلیم الدین ڈابھیل، دار العلوم اشرفیہ راندیر، جامعہ حسینیہ راندیر، فلاح دارین تڑکیسور سے کی گئی ہے، اس میں صاف لکھا ہے کہ فجر کی اذان صبح صادق کے ۵ منٹ بعد دی جائے۔ یہ تقویم اکثر مسجدوں میں موجود ہے، دیکھ لی جائے۔
ڈیجٹل تقویم پوری دنیا کو سامنے رکھ کر تیار کی جاتی ہے۔ اس کا ٹائم مذکورہ تقویم سے بالکل قریب ہے، کہیں کہیں ایک دو منٹ کا فرق ہے۔ لہٰذا اس میں دیکھ کر بھی اگر اذان دی جائے تو بھی 3 منٹ کی احتیاط کی رائی ہے
اگر اس سے زیادہ تاخیر کی جائے تو اس کی بھی گنجائش ہے، لیکن فوراً یا ایک دو منٹ بعد دینے میں وقت سے پہلے اذان فجر اور اس کی سنت ادا ہونے کا قوی خطرہ ہے۔

” الأصل في مشروعية الأذان الإعلام بدخول الوقت”۔
📗 (رد المحتار 1 / 383)
” تقديم الأذان على الوقت في غير الصبح لا يجوز اتفاقاً، وكذا في الصبح عند أبي حنيفة ومحمد رحمهما الله تعالى، وإن قدم يعاد في الوقت. هكذا في شرح مجمع البحر الرائق لابن الملك، وعليه الفتوى. هكذا في التتارخانية ناقلاً عن الحجة، وأجمعوا أن الإقامة قبل الوقت لا تجوز. كذا في المحيط”۔ 📕(الفتاوى الهندية 1 / 53)
فتویٰ نمبر: 143909200384
دارالافتاء: جامعہ علوم اسلامیہ علامہ محمد یوسف بنوری ٹاؤن سے ماخوذ
فقط واللہ اعلم
✍🏻 مفتی عمران اسماعیل میمن
🕌 استاذ دارالعلوم رام پورہ، سورت، گجرات، انڈیا۔

✅ تصدیق کرنے والے مفتیانِ کرام:
۱۔ حضرت مفتی عباس بسم اللہ صاحب دامت برکاتہم، صدر مفتی جامعہ ڈابھیل

۲۔ حضرت مفتی عبد القیوم راجکوٹی، مفتی جامعہ ڈابھیل

۳۔ حضرت مفتی عبید اللہ منیار صاحب دامت برکاتہم، مفتی دارالافتاء والارشاد شاہپور سورت

۴۔ حضرت مفتی طاہر باکس والا صاحب دامت برکاتہم، مفتی مدرسہ صوفی باغ سورت

۵۔ حضرت مفتی شاہد مفتی عادف عثمانی صاحب دامت برکاتہم، مفتی مدرسہ اسلامیہ صوفی باغ سورت

واللہ اعلم بالصواب
✍🏻 مفتی عمران اسماعیل میمن
🕌 استاذ دارالعلوم رام پورہ، سورت، گجرات، انڈیا۔